Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

Ιατρική Φυσική – Ακτινοφυσική

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Το ΔΠΜΣΙΦ-Α ξεκινά το χειμερινό εξάμηνο εκάστου ακαδημαϊκού έτους. Σε περίπτωση αδυναμίας έναρξης στο χειμερινό εξάμηνο, δύναται να μεταφερθεί στο εαρινό, με απόφαση της Επιτροπής Προγράμματος Σπουδών (ΕΠΣ).

Για την απόκτηση ΔΜΣ απαιτούνται συνολικά ενενήντα (90) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση όλων των μαθημάτων, καθώς και σε εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.

Η διδασκαλία των μαθημάτων γίνεται διά ζώσης και με μέσα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σε ποσοστό έως 35% των μαθημάτων, και πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση στις εγκαταστάσεις της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, του Εθνικού Κέντρου Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» και της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, υπό την εποπτεία και την οργάνωση της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Το τρίτο εξάμηνο (εκπόνηση και την συγγραφή διπλωματικής εργασίας) πραγματοποιείται στην Ιατρική Σχολή στο οποίο έχει καταταγεί ο φοιτητής.

Η διδασκαλία των μαθημάτων γίνεται στην ελληνική γλώσσα. Σε περίπτωση προσκεκλημένων ομιλητών από το εξωτερικό και στη διοργάνωση σεμιναρίων με προσκεκλημένους ομιλητές από το εξωτερικό η γλώσσα μπορεί να είναι η αγγλική. Επιπλέον, μετά από απόφαση της ΕΠΣ και σε περίπτωση που υπάρχουν φοιτητές που έχουν ως μητρική γλώσσα άλλη της ελληνικής, τα μαθήματα μπορεί να διεξαχθούν στην αγγλική.

Α. Το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ως εξής:

Α’ Διδακτικό εξάμηνο (13 εβδομάδες διδασκαλίας)

ΜαθήματαΏρες διδασκαλίας/ εβδομάδαECTS
Ατομική και Πυρηνική Φυσική - Αλληλεπίδραση ιοντιζουσών ακτινοβολιών και ύλης4.58
Πηγές ιοντιζουσών ακτινοβολιών - Ανίχνευση και μέτρηση ιοντιζουσών ακτινοβολιών46
Ιατρική Στατιστική, Πληροφορική και Επεξεργασία Εικόνας34
Στοιχεία Βιολογίας, Ανατομίας, Φυσιολογίας και Φυσικής του ανθρωπίνου σώματος - Βιολογικές επιδράσεις ιοντιζουσών ακτινοβολιών57
Δοσιμετρία ιοντιζουσών ακτινοβολιών3.55
Σύνολο2030

Β’ Διδακτικό εξάμηνο (13 εβδομάδες διδασκαλίας)

ΜαθήματαΏρες Διδασκαλίας/ εβδομάδαECTS
Διαγνωστική και επεμβατική ακτινολογία3.55
Διαγνωστικές και Θεραπευτικές εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής46
Θεραπευτικές εφαρμογές των ιοντιζουσών ακτινοβολιών(τηλεθεραπεία, βραχυθεραπεία)57
Φυσικές αρχές, εφαρμογές και ακτινοπροστασία μη ιοντιζουσών ακτινοβολιών35
Ακτινοπροστασία ιοντιζουσών ακτινοβολιών4.57
Σύνολο2030

Γ’ Διδακτικό εξάμηνο

Το Γ΄ εξάμηνο (30 πιστωτικές μονάδες) αφορά στην εκπόνηση και την συγγραφή διπλωματικής εργασίας, καθώς και την εξέταση του φοιτητή σε αυτήν σε ανοικτή συνεδρία ενώπιον τριμελούς εξεταστικής επιτροπής. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας είναι η επιτυχής εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων του φοιτητή στο Α’ και Β’ εξάμηνο.

Β. Περιεχόμενο/Περιγραφή μαθημάτων

Α’ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΝΟΤΗΤΑ Α.1: ΑΤΟΜΙΚΗ & ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ, ΠΗΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ, ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

α.1.1: περιεχομενο μαθηματων

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Α.1.1. Ατομική και Πυρηνική Φυσική

Εισαγωγή στην κβαντική φυσική

Μέλαν σώμα (Planck), φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, φαινόμενο Compton, υλικά κύματα (DeBroglie), αρχή απροσδιοριστίας.

Ατομική φυσική και ακτινοβολίες

Ατομικό πρότυπο Rutherford-Bohr, κβαντομηχανική προσέγγιση-κβάντωση κατεύθυνσης, σύζευξη spin-τροχιακής στροφορμής, μαγνητική διπολική ροπή και φαινόμενο Zeeman, απαγορευτική αρχή και περιοδικό σύστημα, ακτίνες-Χ, laser.

Πυρηνική φυσική και ακτινοβολίες

Πυρηνική δομή και ιδιότητες των πυρήνων (μάζα, ακτίνα, στροφορμή και διπολική μαγνητική ροπή, MRI), ενέργεια σύνδεσης και σταθερότητα, ραδιενέργεια και ραδιενεργές μεταπτώσεις (α, β, γ, εσωτερική μετατροπή, σύλληψη ηλεκτρονίου, φυσική ραδιενέργεια, νόμος ραδιενέργειας, ειδική ραδιενέργεια), πυρηνικές αντιδράσεις, παραγωγή ραδιονουκλιδίων.

ΜΑ. Α.1.1.01

ΜΑ. Α.1.1.02

A.1.2. Πηγές Ιοντιζουσών Ακτινοβολιών

Ακτίνες-Χ, χαρακτηριστικά φάσματος εκπομπής λυχνίας ακτίνων-Χ, φίλτρα και διατάξεις διαμόρφωσης της δέσμης. Οι ακτίνες-Χ στο σώμα.

Γραμμικοί επιταχυντές, Βητατρόνιο, Πηγές Κοβαλτίου, CyberKnife, Tomotherapy.

Ραδιενέργεια περιβάλλοντος, φυσικά και τεχνητά ραδιονουκλίδια στο περιβάλλον.

Πυρηνικοί Αντιδραστήρες

Βιομηχανικές πηγές (ραδιογραφία, ακτινοβολητές, κ.λπ.)

ΜΑ. Α.1.2.01

ΜΑ. Α.1.2.02

ΜΑ. Α.1.2.03

ΜΑ. Α.1.2.04

Α.1.3. Αλληλεπίδραση ιοντιζουσών ακτινοβολιών και ύλης

Αλληλεπίδραση φωτονίων με την ύλη

Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, σκέδαση Thomson, σκέδαση Rayleigh, σκέδαση Compton, συντελεστής Klein-Nishina, ενεργειακή κατανομή ηλεκτρονίων Compton, ενεργειακή κατανομή ηλεκτρονίων-ποζιτρονίων κατά τη δίδυμο γένεση.

Εξασθένηση και απορρόφηση της ακτινοβολίας στην ύλη

Απορρόφηση ενέργειας, γραμμικός συντελεστής εξασθένησης και εκθετική εξασθένηση, πάχος υποδιπλασιασμού, λεπτή και ευρεία δέσμη, μαζικός-ηλεκτρονικός-ατομικός συντελεστής εξασθένησης, συντελεστής μεταφοράς και απορρόφησης της ενέργειας, συνολικός συντελεστής εξασθένησης, η σχετική σημασία των διαφόρων μηχανισμών αλληλεπίδρασης.

Αλληλεπίδραση φορτισμένων σωματιδίων με την ύλη

Αλληλεπίδραση βαρέων φορτισμένων σωματιδίων με την ύλη, αλληλεπίδραση ηλεκτρονίων με την ύλη, ενεργειακή κατανομή ηλεκτρονίων στην ύλη, ανασχετική ισχύς (stopping power), περιορισμένη ανασχετική ισχύς (restricted stopping power) και γραμμική μεταφορά ενέργειας (LET).

Αλληλεπίδραση νετρονίων ύλης

Ταξινόμηση νετρονίων με βάση την κινητική τους ενέργεια. Αλληλεπίδραση νετρονίων και βαρέως φορτισμένων σωματιδίων ύλης. Διεισδυτικότητα νετρονίων, μέση ελεύθερη διαδρομή, μεταφορά ενέργειας από νετρόνια στην ύλη, kerma. Μετρήσεις ροής νετρονίων και φασματικής κατανομής με νετρονική ενεργοποίηση. Ιατρικές εφαρμογές: ανάλυση με νετρονική ενεργοποίηση, θεραπεία με σύλληψη νετρονίων.

ΜΑ. Α.1.3.01

ΜΑ. Α.1.3.02

ΜΑ. Α.1.3.03

ΜΑ. Α.1.3.04

Α.1.4. Ανίχνευση και μέτρηση ιοντιζουσών ακτινοβολιών

Οργανολογία

Αρχή ανίχνευσης ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Χαρακτηριστικά ανιχνευτών (ευαισθησία, απόκριση, απόδοση, κλπ), θάλαμος ιονισμού, αναλογικός θάλαμος Geiger-Muller, πολυσύρματος αναλογικός θάλαμος (MWPC), θάλαμος ολισθήσεως, μετρητής σπινθηρισμών, ανόργανοι σπινθηριστές (NaI (Tl), κ.λπ., οργανικοί σπινθηριστές, ανιχνευτές ημιαγωγών, ανιχνευτής πυριτίου, επαφή p-n, επαφή p-i-n [HPGE], ανιχνευτής ευαισθησίας θέσης, ανιχνευτής μικροζωνών, ανιχνευτές νετρονίων.

Επεξεργασία ηλεκτρονικών σημάτων ανιχνευτών Φωτοπολλαπλασιαστής (δομή, λειτουργία, παράμετροι), προενισχυτής, ενισχυτής, διαφόριση-ολοκλήρωση σήματος, αναλυτής ενός καναλιού (SCA), σύστημα ανάλυσης παλμών (ΜCA), μετατροπή αναλογικού σήματος - ψηφιακό (ADC), μετατροπή χρονικού σήματος - ψηφιακό (TDC), σύστημα συλλογής δεδομένων (on-line) NIM, CAMAC, VME-BUS, FAST-BUS. τεχνικές TOF (Time Of Flight).

Μετρήσεις ραδιενεργών δειγμάτων, στατιστική των ραδιοϊσοτοπικών μετρήσεων.

Σπινθηριστές, ανιχνευτές γ-ακτινοβολίας, φασματοσκοπία-γ.

ΜΑ. Α.1.4.01

ΜΑ. Α.1.4.02

ΜΑ. Α.1.4.03

ΜΑ. Α.1.4.04

ΜΑ. Α.1.4.05

Α.1.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚα αποτελεσματα

.

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Α.1.1. Ατομική και Πυρηνική ΦυσικήΜΑ. Α.1.1.01θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις βασικές αρχές της κβαντικής φυσικής. Θα μπορεί να διενεργεί υπολογισμούς των φυσικών παραμέτρων (π.χ., ενέργεια, στροφορμή, ορμή, κτλ.) εφαρμόζοντας μεθόδους και εξισώσεις της κβαντικής θεωρίας.
 ΜΑ. Α.1.1.02θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τους μηχανισμούς σε ατομικό και πυρηνικό επίπεδο που οδηγούν στην εκπομπή ακτινοβολιών.
Α.1.2.Πηγές Ιοντιζουσών ΑκτινοβολιώνΜΑ. Α.1.2.01θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τους μηχανισμούς παραγωγής ακτίνων-Χ όλου του εύρους ενεργειών που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη.
 ΜΑ. Α.1.2.02θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις διάφορες φυσικές και τεχνητές πηγές ακτινοβολίας καθώς και τον μηχανισμό παραγωγής της ακτινοβολίας σε κάθε μια από αυτές.
 ΜΑ. Α.1.2.03θα μπορεί να εξηγήσει την έννοια της ραδιενέργειας και τους μηχανισμούς των ραδιενεργών διασπάσεων. Θα μπορεί να διεξάγει υπολογισμούς της ενεργότητας ενός δείγματος ραδιενεργών πυρήνων.
 ΜΑ. Α.1.2.04θα έχει κατανοήσει τα φυσικά μεγέθη που περιγράφουν την ποσότητα και την γωνιακή κατανομή της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας. Θα μπορεί να εκτελεί υπολογισμούς και μετρήσεις της ροής, της ενεργειακής ροής και λοιπών παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας.
Α.1.3. Αλληλεπίδραση ιοντιζουσών ακτινοβολιών και ύληςΜΑ. Α.1.3.01θα γνωρίζει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη κοινό τους βασικούς μηχανισμούς αλληλεπίδρασης των φωτονίων και των σωματιδιακών ιοντιζουσών ακτινοβολιών με την ύλη.
 ΜΑ. Α.1.3.02θα μπορεί να αξιολογήσει τη σχετική σημασία του κάθε φαινομένου ανάλογα με την ενέργεια και το είδος της ακτινοβολίας
 ΜΑ. Α.1.3.03θα μπορεί να διεξάγει υπολογισμούς της ενέργειας που αποθέτει η κάθε είδους ακτινοβολία στην ύλη ανάλογα με το φαινόμενο αλληλεπίδρασης το είδος της (ηλεκτρομαγνητική, σωματιδιακή) και την ενέργεια που διαθέτει.
 ΜΑ. Α.1.3.04θα μπορεί να εξηγήσει τους βασικούς μηχανισμούς εξασθένησης και απορρόφησης των ιοντιζουσών ακτινοβολιών στην ύλη. Θα μπορεί να διεξάγει υπολογισμούς της ακτινοβολίας που διέρχεται από ένα υλικό και αυτής που απορροφάτε σε αυτό.

Α.1.4.

Ανίχνευση και μέτρηση ιοντιζουσών ακτινοβολιών

ΜΑ. Α.1.4.01θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις βασικές αρχές που διέπουν την ανίχνευση των ιοντιζουσών ακτινοβολιών.
 ΜΑ. Α.1.4.02Θα μπορεί να περιγράψει τα βασικά είδη και την αρχή λειτουργίας των ανιχνευτών ιοντιζουσών ακτινοβολιών.
 ΜΑ. Α.1.4.03Θα μπορεί να αξιολογήσει και να επιλέξει το κατάλληλο είδος ανιχνευτή ανάλογα με το είδος της πηγής ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται σε ιατρικές και μη ιατρικές εφαρμογές.
 ΜΑ. Α.1.4.04θα μπορεί να εφαρμόσει κατάλληλες μεθόδους για την ανίχνευση και μέτρηση των ιοντιζουσών ακτινοβολιών.
   
 ΜΑ. Α.1.4.05θα μπορεί να εκτιμήσει την αβεβαιότητα των μετρήσεων της ακτινοβολίας, τις παραμέτρους από τις οποίες εξαρτάται και να προτείνει τρόπους βελτίωσης.

ΕΝΟΤΗΤΑ Α.2: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

α.2.1: περιεχομενο μαθηματων

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Α.2.1. Ιατρική Στατιστική

Πιθανότητες

Ορισμός & βασική θεωρία, τυχαίες μεταβλητές, παράμετροι κατανομής, διωνυμική κατανομή, κατανομή Poisson, κανονική κατανομή, κανονική κατανομή πολλών μεταβλητών, κεντρικό οριακό θεώρημα.

Στατιστική

Τυχαία δειγματοληψία, μέθοδοι δειγματοληψίας, επεξεργασία δεδομένων, πίνακες, ιστογράμματα, εκτίμηση πληθυσμιακών παραμέτρων έλεγχος υποθέσεων, διαστήματα αξιοπιστίας, συσχέτιση, γραμμική και μη γραμμική ανάλυση παλινδρόμησης, δοκιμασία t-test, δοκιμασία χ2, έλεγχος καλής προσαρμογής, μη παραμετρικές δοκιμασίες, ανάλυση μεταβλητότητας, πολυπαραγοντική ανάλυση μεταβλητότητας, πολλαπλή ανάλυση γραμμικής και λογαριθμικής παλινδρόμησης.

Στατιστική επεξεργασία πειραματικών δεδομένων.

Επίδειξη στατιστικού πακέτου (SPSS).

ΜΑ. Α.2.1.01

ΜΑ. Α.2.1.02

ΜΑ. Α.2.1.03

ΜΑ. Α.2.1.04

Α.2.2. Πληροφορική

PACS και Virtual Reality

Εισαγωγή σε τεχνικές Monte Carlo

Μαθηματικά πρότυπα στη φυσιολογία και την ιατρική:

Μοντελοποίηση: Εισαγωγή, κίνητρα, παραδείγματα, η αρχή της επαγωγής. Μέθοδοι και τεχνικές μοντελοποίησης.

Κατηγορίες μαθηματικών προτύπων: Στοχαστικά και μη στοχαστικά, compartmental models, control system models, κ.λπ.), παράμετροι προτύπων (clearance rate, distribution volume, κ.λπ.).

Εκτίμηση παραμέτρων-προσαρμογή των προτύπων: μέθοδοι εκτίμησης, έλεγχοι, identification, validation..

Υπολογιστικές τεχνικές και μοντέλα

Case studies

Χαρακτηριστικά παραδείγματα.

ΜΑ. Α.2.2.01

ΜΑ. Α.2.2.02

Α.2.3. Επεξεργασία εικόνας

Εισαγωγή στα Βιοσήματα.

Εισαγωγή στα Ιατρικά Απεικονιστικά Συστήματα και στις Ιατρικές Εικόνες.

Ανίχνευση σημάτων/εικόνων και ψηφιοποίηση (μεθοδολογία δειγματοληψίας σήματος και εικόνας).

Πηγές αλλοίωσης της πληροφορίας των σημάτων/εικόνων (θόρυβος, λόγος: σήμα/θόρυβος).

Ανάκτηση/επεξεργασία της πληροφορίας σήματος/εικόνας (φίλτρα, κ.λπ.):

Επεξεργασία εικόνων από διαφορετικά απεικονιστικά συστήματα με έμφαση στις τεχνικές και αλγορίθμους για τη βελτίωση, την τμηματοποίηση και την τρισδιάστατη απεικόνιση ιατρικής πληροφορίας.

Κλινικές εφαρμογές επεξεργασίας ιατρικών εικόνων με έμφαση στη ευθυγράμμιση και σύντηξη ιατρικών εικόνων στην ακτινοθεραπεία.

ΜΑ. Α.2.3.01

ΜΑ. Α.2.3.02

ΜΑ. Α.2.3.03

ΜΑ. Α.2.3.04

ΜΑ. Α.2.3.05

Α.2.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής θα μπορεί να:

Α.2.1. Ιατρική ΣτατιστικήΜΑ. Α.2.1.01περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις βασικές έννοιες της θεωρίας των πιθανοτήτων και της στατιστικής.
 ΜΑ. Α.2.1.02εφαρμόζει κατάλληλες στατιστικές μεθόδους στην επεξεργασία δεδομένων και θα μπορεί να διενεργεί υπολογισμούς των στατιστικών μεγεθών που περιγράφουν πειραματικά δεδομένα.
 ΜΑ. Α.2.1.03χρησιμοποιεί κατάλληλα λογισμικά πακέτα για την στατιστική επεξεργασία δεδομένων.
 ΜΑ. Α.2.1.04γνωρίζει ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους δειγματοληψίας, και δοκιμασιών t-test, χ2 κτλ.
Α.2.2. ΠληροφορικήΜΑ. Α.2.2.01περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τα μαθηματικά πρότυπα που χρησιμοποιούνται στη φυσιολογία και την ιατρική.
 ΜΑ. Α.2.2.02εφαρμόσει κατάλληλες υπολογιστικές τεχνικές και μοντέλα για τη διεξαγωγή υπολογισμών και την εκτίμηση των αντίστοιχων παραμέτρων.

Α.2.3.

Επεξεργασία εικόνας

ΜΑ. Α.2.3.01περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις διαδικασίες ανίχνευσης σημάτων/εικόνων και της ψηφιοποίησής τους κατά την ιατρική απεικόνιση.
 ΜΑ. Α.2.3.02διακρίνει και να εξηγήσει τις πηγές αλλοίωσης της πληροφορίας των σημάτων/εικόνων (θόρυβος, διακριτική ικανότητα, κτλ.) κατά την ιατρική απεικόνιση.
 ΜΑ. Α.2.3.03περιγράψει τις παραμέτρους από τις οποίες εξαρτάται η ποιότητα εικόνας και να προτείνει τεχνικές και αλγόριθμους για τη βελτίωσή της κατά την ιατρική απεικόνιση.
 ΜΑ. Α.2.3.04περιγράψει σε εξειδικευμένο και μη κοινό τυπικές κλινικές εφαρμογές επεξεργασίας ιατρικών εικόνων.
 ΜΑ. Α.2.3.05αξιολογήσει και να εξηγήσει με σαφήνεια όλες τις σύγχρονες μεθόδους που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη για την ευθυγράμμιση και σύντηξη ιατρικών εικόνων από ίδια ή διαφορετικά απεικονιστικά συστήματα.

ΕΝΟΤΗΤΑ Α.3: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ, ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

Α.3.1: περιεχομενο μαθηματων

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Α.3.1. ΑνατομίαΓενικά περί ιστών, όργανα - συστήματα, σκελετός (κρανίο, κορμός, άκρα), μυϊκό σύστημα, δέρμα - μαστοί, κυκλοφορικό σύστημα (καρδιά - αγγεία), αναπνευστικό σύστημα, γαστρεντερικός σωλήνας, ουροποιητικό σύστημα, αναπαραγωγικό σύστημα, περιφερικό νευρικό σύστημα, κεντρικό νευρικό σύστημα, αισθητήρια όργανα.ΜΑ. Α.3.1.01
Α.3.2. Φυσιολογία

Εισαγωγή - Νευρικό σύστημα, Ενδοκρινικό σύστημα, Αίμα,

Αναπνευστικό σύστημα, Κυκλοφορικό σύστημα, Πεπτικό σύστημα, Ουροποιητικό σύστημα.

ΜΑ. Α.3.2.01
Α.3.3. Βιολογία

Δομή βιομορίων (νουκλεϊνικά οξέα και πρωτεΐνες). Γενική περιγραφή ζωικού κυττάρου (οργανίδια, δομή μεμβρανών). Ο πυρήνας και οι λειτουργίες του (δομή χρωματίνης και χρωματοσωμάτων, καρυότυπος.

Αντιγραφή και μεταγραφή του DNA. Βλάβες του DNA και μηχανισμοί επιδιόρθωσης). Κυτταρικός κύκλος (φάσεις του κυτταρικού κύκλου και σημεία ρύθμισης του κυτταρικού πολλαπλασιασμού). Απόπτωση.

Κυτταρική διαίρεση (μίτωση, μείωση). Καρκινογένεση, ογκογονίδια και ογκοκατασταλτικά γονίδια.

Τελομερίδια και τελομεράση.

ΜΑ. Α.3.3.01

ΜΑ. Α.3.3.02

ΜΑ. Α.3.3.03

ΜΑ. Α.3.3.04

Α.3.4. Φυσική του ανθρωπίνου σώματος

Οπτική

Φακοί, οφθαλμός του ανθρώπου, μηχανισμός της οράσεως, διαθλαστικές ανωμαλίες, μικροσκόπιο και ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, κλινικές εφαρμογές.

ΜΑ. Α.3.4.01

ΜΑ. Α.3.4.02

ΜΑ. Α.3.4.03

Α.3.1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Α.3.1.

Ανατομία

ΜΑ. Α.3.1.01θα γνωρίσει και θα είναι σε θέση να περιγράψει αναλυτικά τα διάφορα όργανα και συστήματα της ανατομίας του ανθρώπινου σώματος.

Α.3.2.

Φυσιολογία

ΜΑ. Α.3.2.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τη φυσιολογία των διαφόρων συστημάτων του ανθρώπινου σώματος. Θα μπορεί επίσης να αξιολογήσει τον ρόλο τους στην λειτουργία του ανθρώπινου σώματος.

Α.3.3.

Βιολογία

ΜΑ. Α.3.3.01θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια τη δομή των κυττάρων και των βιομορίων.
 ΜΑ. Α.3.3.02θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει τις πιθανές βλάβες του DNA και τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης. Θα μπορεί να αξιολογήσει την επίδραση του είδους των βλαβών στην επιβίωση του κυττάρου.
 ΜΑ. Α.3.3.03θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια τη διαδικασία και τις διάφορες φάσεις της κυτταρικής διαίρεσης.
 ΜΑ. Α.3.3.04θα είναι σε θέση να εξηγήσει τα αίτια και τους μηχανισμούς της καρκινογένεσης. Θα έχει κατανοήσει τον ρόλο των ογκογονιδίων και των ογκοκατασταλικών γονιδίων.

Α.3.4. Φυσική

του ανθρωπίνου σώματος

ΜΑ. Α.3.4.01θα μπορεί να περιγράψει την ανατομία του ανθρώπινου οφθαλμού και θα έχει κατανοήσει τον μηχανισμό της οράσεως.
 ΜΑ. Α.3.4.02θα γνωρίζει τα διάφορα είδη διαθλαστικών ανωμαλιών, που αυτές οφείλονται και πως αντιμετωπίζονται κλινικά.
 ΜΑ. Α.3.4.03θα έχει κατανοήσει την αρχή λειτουργίας του μικροσκοπίου και του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου και θα γνωρίζει τυπικές χρήσεις τους στην κλινική πράξη.

ΕΝΟΤΗΤΑ Α.4: ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

α.4.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Α.4.1. Δοσιμετρία ιοντιζουσών ακτινοβολιών

Πεδία ακτινοβολιών - Δοσιμετρικά μεγέθη

Στοχαστικά και προσδιοριστικά μεγέθη (φυσική σημασία, ορισμός, μονάδες). Σχέσεις μεταξύ των βασικών δοσιμετρικών μεγεθών.

Υπολογισμοί δόσεων

Δόσεις σε διεπιφάνειες - Σωματιδιακή ισορροπία - Περιοχή build-up - Θεώρημα Fano - Θεωρία κοιλότητας. Υπολογισμοί δόσεων σε ένα υλικό από μετρήσεις έκθεσης ή δόσης σε άλλο υλικό. Διάδοση (transport) ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Αναλυτικοί υπολογισμοί διάδοσης σε ασθενείς (εξισώσεις διάχυσης, μέθοδος σφαιρικών αρμονικών).

Μικροδοσιμετρία - Μεγέθη

Δοσιμετρικές μετρήσεις

Ανιχνευτές ηλεκτρονικής αγωγιμότητας. Δοσίμετρα ολοκληρωτικού τύπου. Επιλογή ανιχνευτή και ομοιώματος. Ειδικές περιπτώσεις.

ΜΑ. Α.4.1.01

ΜΑ. Α.4.1.02

ΜΑ. Α.4.1.03

ΜΑ. Α.4.1.04

ΜΑ. Α.4.1.05

Α.4.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής θα μπορεί να:

Α.4.1.

Δοσιμετρία ιοντιζουσών ακτινοβολιών

ΜΑ. Α.4.1.01γνωρίζει τα φυσικά μεγέθη που χρησιμοποιούνται στην δοσιμετρία ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Θα γνωρίζει τις μονάδες μέτρησης κάθε μεγέθους και θα μπορεί να περιγράψει τις διαφορές στοχαστικών και προσδιοριστικών μεγεθών.
 ΜΑ. Α.4.1.02εξηγήσει τις σχέσεις μεταξύ των βασικών δοσιμετρικών μεγεθών. Θα έχει κατανοήσει τις διάφορες θεωρίες κοιλότητας που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της δόσης σε ένα υλικό.
 ΜΑ. Α.4.1.03πραγματοποιεί υπολογισμούς δόσεων σε ένα ομοιογενές υλικό.
 ΜΑ. Α.4.1.04περιγράψει με σαφήνεια την έννοια της μικροδοσιμετρίας και τα σχετικά μεγέθη.
 ΜΑ. Α.4.1.05επιλέγει κατάλληλα δοσιμετρικά όργανα και να εφαρμόζει αντίστοιχα πρωτόκολλα για τη μέτρηση της δόσης.

ΕΝΟΤΗΤΑ Α.5 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Α.5.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)

Α.5.1.

Βιολογικές Επιδράσεις ιοντιζουσών ακτινοβολιών

Κυτταρικός κύκλος-φάσεις και ακτινοευαισθησία. Οργάνωση των φυσιολογικών ιστών και κατάταξή τους από ραδιοβιολογικής σκοπιάς. Οξέως και οψίμως αντιδρώντες ιστοί. Κυτταρική κινητική των κακοήθων νεοπλασμάτων-παράμετροι αυτής.

Καμπύλες κυτταρικής επιβιώσεως μετά ακτινοβόληση. Επιδιόρθωση μη θανατηφόρου ακτινικής βλάβης. Κερματισμός της δόσης - Επανοξυγόνωση-ανακατανομή στον κυτταρικό κύκλο-ενδογενής ακτινοευαισθησία.

ΜΑ. Α.5.1.01

ΜΑ. Α.5.1.02

ΜΑ. Α.5.1.03

ΜΑ. Α.5.1.04

ΜΑ. Α.5.1.05

Α.5.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής θα μπορεί να:

Α.5.1.

Βιολογικές Επιδράσεις ιοντιζουσών ακτινοβολιών

ΜΑ. Α.5.1.01περιγράψει με σαφήνεια τον κυτταρικό κύκλο και τις φάσεις του. Θα μπορεί να αξιολογήσει την ακτινοευαισθησία του κυττάρου σε κάθε φάση του κύκλου του.
 ΜΑ. Α.5.1.02εξηγήσει την ακτινοευαισθησία των διαφόρων ιστών του ανθρώπινου σώματος, και να τους κατατάσσει από ραδιοβιολογικής σκοπιάς.
 ΜΑ. Α.5.1.03περιγράψει την κυτταρική κινητική των κακοήθων νεοπλασμάτων. Θα έχει κατανοήσει τις παραμέτρους από τις οποίες αυτή εξαρτάται και θα μπορεί να επικοινωνήσει τα παραπάνω σε εξειδικευμένο και μη κοινό.
 ΜΑ. Α.5.1.04αξιολογήσει τις διαδικασίες επιδιόρθωσης μη θανατηφόρων κυτταρικών βλαβών και από ποιες παραμέτρους αυτές εξαρτώνται.
 ΜΑ. Α.5.1.05εξηγήσει με σαφήνεια τις καμπύλες κυτταρικής επιβιώσεως μετά από ακτινοβόληση. Θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει τον ρόλο του οξυγόνου, του κερματισμού της δόσης και της ανακατανομής στον κυτταρικό κύκλο στην επιβίωση των κυττάρων.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α’ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

Α Ι. Ανίχνευση και μέτρηση ιοντιζουσών ακτινοβολιών

Χρήση ανιχνευτών Ge - Λήψη δεδομένων. Aνάλυση φασμάτων Ge.

Α. IΙ. Βιολογία

Εργαστηριακή εξάσκηση στη χρήση του μικροσκοπίου και στην ηλεκτροφόρηση νουκλεϊκών οξέων.

Α. ΙII. Δοσιμετρία

  • Φωτογραφικό δοσίμετρο και ραδιοχρωμικά φιλμ

  • Δοσίμετρα θερμοφωταύγειας

  • Ολόσωμος μετρητής

  • Βαθμονόμηση δοσιμέτρων διαγνωστικών εφαρμογών

Α. IV. Βιολογικές Επιδράσεις ιοντιζουσών ακτινοβολιών

Ακτινοβόληση δειγμάτων περιφερικού αίματος σε πηγή 60Co από 0 έως 4Gy. Επώαση των δειγμάτων για 48h. Δημιουργία κυτταρογενετικών παρασκευασμάτων. Ανάλυση σε οπτικό μικροσκόπιο. Αξιολόγηση-εκτίμηση απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας (βιοδοσιμετρία).

 

Β’ ΕΞΑΜΗΝΟ

Β.1. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ

Β.1.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)

Β.1.1.

Κλασική Ακτινοδιαγνωστική

Γεννήτριες υψηλής τάσης – Kυμάτωση. Περιγραφή ακτινολογικού συστήματος.

Αντιδιαχυτικά διαφράγματα, Ενισχυτικές πινακίδες, Ενισχυτές Εικόνας, Ακτινογραφικό φιλμ, Εμφανιστήριο.

Ακτινογράφηση-Γεωμετρικά χαρακτηριστικά ακτινογραφικής εικόνας.

Κινητά - φορητά ακτινολογικά συστήματα.

Κλασική ακτινοσκόπηση

Μαστογραφία, Οδοντιατρικά ακτινογραφικά συστήματα, Ορθοπαντομογράφοι, CBCT συστήματα.

ΜΑ. Β.1.1.01

ΜΑ. Β.1.1.02

ΜΑ. Β.1.1.03

Β.1.2. Ακτινογραφική εικόνα και σύγχρονες ακτινοδιαγνωστικές τεχνικές

Ποιοτικά χαρακτηριστικά ακτινογραφικής εικόνας

Ψηφιοποίηση εικόνας

Αγγειογραφικά συστήματα – DSA

Επεξεργασία ακτινολογικής ψηφιακής εικόνας

Ψηφιακοί ανιχνευτές στην ακτινολογία (panels)

ΜΑ. Β.1.2.01

ΜΑ. Β.1.2.02

ΜΑ. Β.1.2.03

Β.1.3. Υπολογιστική τομογραφία (ΥΤ)Βασικές Αρχές ΥΤ, ΥΤ πολλαπλών τομών, Εξελιγμένες τεχνικές ΥΤ, Δόση ακτινοβόλησης στην ΥΤ, Ακτινική επιβάρυνση στην ΥΤ, Ακτινοπροστασία στην ΥΤ, Διασφάλιση ποιότητας στην ΥΤ.

ΜΑ. Β.1.3.01

ΜΑ. Β.1.3.02

ΜΑ. Β.1.3.03

Β.1.4. Σύσταση του ανθρωπίνου σώματοςΦωτοπυκνομετρία, Μετρητής ολόσωμης γ-ακτινοβολίας, Ανάλυση με νετρονική ενεργοποίηση, Άλλες τεχνικές.ΜΑ. Β.1.4.01
Β.1.5. Υπολογιστική τομογραφία – Ιατρικό μέροςΚεντρικό Νευρικό σύστημα, Θώρακας, Άνω-κάτω κοιλία, κ.λπ.ΜΑ. Β.1.5.01

Β.1.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής :

Β.1.1.

Κλασική Ακτινοδιαγνωστική

ΜΑ. Β.1.1.01θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει την αρχή λειτουργίας των γεννητριών υψηλής τάσης. Θα έχει κατανοήσει τις παραμέτρους από τις οποίες εξαρτάται το φάσμα της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας.
 ΜΑ. Β.1.1.02θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει τα μέρη ενός ακτινολογικού συστήματος. Θα έχει κατανοήσει την αρχή λειτουργίας ενός ακτινολογικού συστήματος.
 ΜΑ. Β.1.1.03θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει όλους τους διαφορετικούς τύπους ακτινολογικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη. Θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να διακρίνει τις διαφορές και τις ομοιότητες μεταξύ των διαφορετικών τύπων.
Β.1.2. Ακτινογραφική εικόνα και σύγχρονες ακτινοδιαγνωστικές τεχνικέςΜΑ. Β.1.2.01θα γνωρίζει και θα έχει κατανοήσει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας ακτινολογικής εικόνας. Θα είναι σε θέση να αξιολογήσει ακτινολογικέ εικόνες και να προτείνει τρόπους βελτίωσής της,
 ΜΑ. Β.1.2.02Θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια τη διαδικασία επεξεργασίας μίας ψηφιακής ακτινολογικής εικόνας.
 ΜΑ. Β.1.2.03θα γνωρίζει την αρχή λειτουργίας των ψηφιακών ανιχνευτών και θα μπορεί να αξιολογήσει και να εξηγήσει τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση τους στην ακτινολογία.
Β.1.3. Υπολογιστική τομογραφία (ΥΤ)ΜΑ. Β.1.3.01θα γνωρίζει, θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια την αρχή λειτουργίας και τα είδη των ΥΤ. Θα είναι σε θέση να διακρίνει και να αξιολογήσει τις διαφορές μεταξύ των διαφορετικών ειδών ΥΤ.
 ΜΑ. Β.1.3.02θα έχει κατανοήσει τα φυσικά μεγέθη που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της δόσης σε συστήματα ΥΤ. Θα γνωρίζει και θα μπορεί να αξιολογήσει τις παραμέτρους που επηρεάζουν την απορροφούμενη δόση σε ένα σύστημα ΥΤ.
 ΜΑ. Β.1.3.03θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εκτιμήσει την ακτινική επιβάρυνση από τις διάφορες εξετάσεις ΥΤ. Θα μπορεί να αξιολογήσει την ακτινική επιβάρυνση από μια εξέταση ΥΤ και να προτείνει τα απαιτούμενα μέτρα ακτινοπροστασίας για τον εξεταζόμενο.
Β.1.4. Σύσταση του ανθρωπίνου σώματοςΜΑ. Β.1.4.01θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της σύστασης του ανθρώπινου σώματος.
Β.1.5. Υπολογιστική τομογραφία – Ιατρικό μέροςΜΑ. Β.1.5.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά την κλινική χρήση των συστημάτων ΥΤ. Θα γνωρίζει τις παραμέτρους κάθε απεικονιστικού πρωτοκόλλου ενός συστήματος ΥΤ.

Β.2. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Β.2.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Β.2.1. Φυσική της Πυρηνικής Ιατρικής

Εισαγωγή στην πυρηνική Ιατρική

Αρχές, παράμετροι και ρύθμιση λειτουργίας των: γ-camera, τομογραφική γ-camera (SPECT), τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ).

Σχεδιασμός κατευθυντήρων δέσμης (collimators), dose calibrator, υβριδικά συστήματα, probes.

Διαμερισματική ανάλυση - Κινητική ιχνηθετών

Αρχή της αραιώσεως, προσδιορισμός όγκων, χώρων και σύνθεσης του ανθρωπίνου σώματος, μετρήσεις αιματικής και πλασματικής ροής, εργαστηριακές εφαρμογές (uptake θυρεοειδούς, όγκος αίματος, επιβίωση ερυθρών αιμοσφαιρίων, κινητική κολλοειδών, ρυθμός σπειραματικής διήθησης).

Εσωτερική δοσιμετρία

Μεθοδολογία, υπολογισμός απορροφούμενης δόσης, υπολογισμός απορροφούμενου κλάσματος δόσης, θεώρημα αμοιβαιότητας της δόσης, αντιστρεπτή απορροφούμενη δόση).

ΜΑ. Β.2.1.01

ΜΑ. Β.2.1.02

ΜΑ. Β.2.1.03

Β.2.2. Φυσική της in-vitro Πυρηνικής ΙατρικήςΡαδιοανοσοαναλύσεις, Έλεγχος ποιότητας ραδιοαναλύσεων.ΜΑ. Β.2.2.01
Β.2.3. In-vivo ραδιοφαρμακευτικά παρασκευάσματα

Ραδιοχημεία στην Πυρηνική Ιατρική

Παραγωγή Ραδιοϊσοτόπων, Έλεγχος ποιότητας ραδιοφαρμακευτικών παρασκευασμάτων, Νοσοκομειακή παρασκευή ραδιοφαρμάκων, Επισημασμένα βιομόρια Ραδιοφάρμακα Τεχνητίου.

Προγράμματα διασφάλισης ποιότητας

Παρασκευή ραδιοφαρμάκων PET, παρασκευή FDG, γεννήτριες ρ/φ (Tc, Rb, κ.λπ.), παραγωγή Ι (Ι-131, I-124).

Παρασκευή ραδιοφαρμάκων – Υπολογισμός και κατάτμηση δόσεων

Σπινθηρογραφικές τεχνικές (πρωτόκολλα)

Τεχνικές λήψης της σπινθηρογραφικής εικόνας στα διάφορα όργανα, Τεχνικές εκτέλεσης των διαφόρων δυναμικών μελετών, Τεχνικές εκτέλεσης των εξωτερικών μετρήσεων (probes, sentinel).

ΜΑ. Β.2.3.01

ΜΑ. Β.2.3.02

ΜΑ. Β.2.3.03

ΜΑ. Β.2.3.04

Β.2.4. Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής – Ιατρικό μέρος

Κεντρικό Νευρικό σύστημα, Αναπνευστικό σύστημα, Νεφρικό – Ουροποιητικό σύστημα, Πεπτικό σύστημα, Κυκλοφορικό σύστημα (καρδιά - αγγεία), Ενδοκρινικό σύστημα, Ερειστικό σύστημα, Αιμοποιητικό σύστημα.

Παιδιατρική, PET εγκεφάλου, Γυναικολογία–Μαιευτική (sentinel node), ΡΕΤ στην Ογκολογία, Θεραπευτικές εφαρμογές

ΜΑ. Β.2.4.01

Β.2.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Β.2.1. Φυσική της Πυρηνικής ΙατρικήςΜΑ. Β.2.1.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει την αρχή λειτουργίας των απεικονιστικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται στην Πυρηνική Ιατρική. Θα γνωρίζει και θα μπορεί να εξηγήσει τα μέση από τα οποία αποτελούνται οι διάφοροι τύποι απεικονιστικών συστημάτων Πυρηνικής Ιατρικής.
 ΜΑ. Β.2.1.02θα γνωρίζει και θα μπορεί περιγράψει τη βασική αρχή και τις εφαρμογές της διαμερισματικής ανάλυσης.
 ΜΑ. Β.2.1.03θα μπορεί να εφαρμόσει τη μεθοδολογία εσωτερικής δοσιμετρίας για τον υπολογισμό της απορροφούμενης δόσης από ιατρικές εκθέσεις Πυρηνικής Ιατρικής.
Β.2.2. Φυσική της in-vitro Πυρηνικής ΙατρικήςΜΑ. Β.2.2.01θα γνωρίζει και θα είναι σε θέση να εξηγήσει όλες τις τεχνικές ραδιοανάλυσης καθώς και τις σχετικές διαδικασίες ελέγχου ποιότητας.
Β.2.3. In-vivo ραδιοφαρμακευτικά παρασκευάσματαΜΑ. Β.2.3.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εξηγήσει τις τεχνικές παραγωγής των ραδιοϊσοτόπων που χρησιμοποιούνται σε διαγνωστικές και θεραπευτικές διαδικασίες καθώς και τα σχετικά προγράμματα διασφάλισης ποιότητας .
 ΜΑ. Β.2.3.02θα μπορεί να περιγράψει τις διαδικασίες παρασκευής ραδιοφαρμάκων για διαγνωστικούς και θεραπευτικούς σκοπούς και υπολογισμού και κατάτμησης των δόσεων.
 ΜΑ. Β.2.3.03θα μπορεί να εφαρμόσει μεθόδους υπολογισμού και κατάτμησης των δόσεων στην Πυρηνική Ιατρική.
 ΜΑ. Β.2.3.04θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τις σπινθηρογραφικές τεχνικές που εφαρμόζονται στην Πυρηνική Ιατρική. Θα μπορεί να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά μιας σπινθηρογραφικής εικόνας, να αξιολογήσει την ποιότητά της και να προτείνει τρόπους βελτίωσης της.
Β.2.4. Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής – Ιατρικό μέροςΜΑ. Β.2.4.01θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τις διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής.

Β.3. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Β.3.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Β.3.1. Ραδιοβιολογική βάση της ακτινοθεραπείας

Εισαγωγή στην Ακτινοθεραπεία (ΑΚΘ) των κακοήθων νεοπλασμάτων. Στόχος της ΑΚΘ, θεραπευτικός δείκτης, νεοπλάσματα και φυσιολογικοί ιστοί. Δράση της ιοντίζουσας ακτινοβολίας στα βιολογικά υλικά (κύτταρα-βλάβες DNA).

Ισοδραστικά πρότυπα NSD, TDF, CRE-ιστορική αναδρομή και θεμελίωση τους.

Το γραμμικό-τετραγωνικό πρότυπο-θεμελίωση, εξισώσεις. Ο λόγος α/β. Ευαισθησία των ιστών στον κερματισμό της δόσης. Συνολικός χρόνος ΑΚΘ, παράγων ατελούς επιδιορθώσεως.

Υπολογισμοί ισοδραστικών δόσεων για όψιμες παρενέργειες και τοπικό έλεγχο του όγκου-κλινικές εφαρμογές.

Σχήματα τροποποιημένου κερματισμού της δόσης. Υπερκερματισμός, επιταχυνόμενος κερματισμός. Κλινικές μελέτες και εφαρμογές.

Αίτια αποτυχίας μίας ΑΚΘ αγωγής. Προσπάθειες βελτίωσης του θεραπευτικού δείκτη. Υπερθερμία. Τρισδιάστατη ΑΚΘ-Ιστογράμματα δόσης-όγκου.

Ανάλυση κλινικών δοκιμών (clinical trials), κλινική ραδιοβιολογία-στατιστικές μέθοδοι και εφαρμογές.

ΜΑ. Β.3.1.01

ΜΑ. Β.3.1.02

ΜΑ. Β.3.1.03

ΜΑ. Β.3.1.04

ΜΑ. Β.3.1.05

Β.3.2. Φυσικές αρχές εξωτερικής ακτινοθεραπείας με φωτόνια

Μονάδες και μεγέθη για την περιγραφή πεδίου φωτονίων, Νόμος αντιστρόφων τετραγώνων, Διάδοση πεδίου φωτονίων σε ομοίωμα ή/και ασθενή, Παράμετροι πεδίου ακτινοβολίας.

Κατανομή δόσης βάθους στο νερό με τεχνική σταθερής απόστασης πηγής επιφανείας (SSD), Κατανομή δόσης βάθους στο νερό με τεχνική σταθερής απόστασης πηγής ισοκέντρου (SΑD), Off-axis ratios και beam profiles, Κατανομές δόσεις σε ομοιώματα νερού, Κατανομές δόσεις σε ασθενείς με χρήση ενός πεδίου ακτινοβολίας.

ΜΑ. Β.3.2.01

ΜΑ. Β.3.2.02

Β.3.3. Πρωτόκολλα δοσιμετρίας στην ακτινοθεραπεία

Μετρήσεις με θάλαμο ιονισμού στην εξωτερική ακτινοθεραπεία με φωτόνια.

Πρωτόκολλα μετρήσεων στην εξωτερική ακτινοθεραπεία με φωτόνια.

Μετρήσεις δόσης βάθους στο νερό με τη βοήθεια θαλάμου ιονισμού σε πεδίο ηλεκτρονίων. Διορθώσεις σημείου μετρήσεως. Απόδοση κατά βάθος και παράμετροι που την επηρεάζουν.

Πρωτόκολλο δοσιμετρίας σε εφαρμογές βραχυθεραπείας (AAPM TG-43).

ΜΑ. Β.3.3.01
Β.3.4. Σχεδιασμός θεραπείαςΚαθορισμός και ορισμοί όγκου-στόχου και κρίσιμων οργάνων. Καθορισμός δόσης. Δεδομένα (ανατομικά) ασθενούς. Εξομοιωτής - CT – MRI. Παραγωγή ισοδοσικών καμπυλών, Σφηνοειδή φίλτρα. Συνδυασμός πεδίων. Ισοκεντρική τεχνική. Καθορισμός δόσης στον όγκο-στόχο. Βlock διαμόρφωσης δέσμης. Δόση δέρματος. Διαχωρισμός γειτνιαζόντων πεδίων. Επιβεβαίωση θεραπείας. Διόρθωση ανομοιογένειας περιγράμματος. Διόρθωση ανομοιογένειας ιστού. Αντισταθμιστές ιστών (tissue compensators). Τοποθέτηση ασθενούς (set-up). Παράμετροι υπολογισμού δόσης και πρακτικές εφαρμογές.

ΜΑ. Β.3.4.01

ΜΑ. Β.3.4.02

ΜΑ. Β.3.4.03

Β.3.5. Ακτινοθεραπεία με ηλεκτρόνια – Κλινική και πρακτική δοσιμετρίαΑλληλεπιδράσεις ηλεκτρονίων με την ύλη. Απώλεια ενέργειας, ανασχετική ισχύς, σκεδάσεις, εμβέλεια. Κατανομή δόσης βάθους στο νερό, Ισοδοσικές καμπύλες. Κατανομή της δόσης σε ομοιογενή και ανομοιογενή υλικά. Δυνατότητα συνδυασμού πεδίων. Διορθώσεις.

ΜΑ. Β.3.5.01

ΜΑ. Β.3.5.02

Β.3.6. Βραχυθεραπεία

Ραδιενεργές πηγές. Βαθμονόμηση ραδιενεργών πηγών. Δοσιμετρικός χαρακτηρισμός ραδιενεργών πηγών.

Η τεχνολογική βάση της βραχυθεραπείας και επιλεγμένες εφαρμογές (βραχυθεραπεία χαμηλού ρυθμού δόσης, μόνιμα εμφυτεύματα, βραχυθεραπεία υψηλού ρυθμού δόσης-μονάδες αυτόματης μεταφόρτισης πηγών, ενδοϊστική βραχυθεραπεία, ενδοκοιλοτική βραχυθεραπεία).

Σχεδιασμός βραχυθεραπείας.

ΜΑ. Β.3.6.01

ΜΑ. Β.3.6.02

ΜΑ. Β.3.6.02

Β.3.7. Νέες ΤεχνικέςIMRT, VMAT, IGRT, Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική – Ακτινοθεραπεία.ΜΑ. Β.3.7.01
Β.3.8. Ιατρικό μέρος

Ο καρκίνος στην Ελλάδα και γενικώς (επιδημιολογία). Γενικές αρχές παθολογοανατομίας καρκίνου. Μεταστάσεις του καρκίνου (λεμφαδενικές και αγγειακές). Σταδιοποίηση (ΤΝΜ)

Αρχές ακτινοθεραπείας

Υπερθερμία (συνδυασμός με ακτινοθεραπεία), Ολόσωμη και ημισωματική ακτινοθεραπεία Ραδιοχειρουργική (στερεοτακτική) ακτινοθεραπεία εγκεφάλου, Στερεοτακτική προσαρμοζόμενη ακτινοθεραπεία (όλου του σώματος), Διεγχειρητική ακτινοθεραπεία, Ηλεκτρόνια (ενδείξεις, τεχνικές), Βραχυθεραπεία (ενδοκοιλοτική, ενδοϊστική).

Τεχνικές

Λέμφωμα, Καρκίνος κεφαλής και λαιμού, Καρκίνος δέρματος, Καρκίνος προστάτου και κύστεως (τεχνικές), Καρκίνος πνεύμονος.

Συστηματική ακτινοθεραπεία (ραδιοϊσοτοπική)

ΜΑ. Β.3.8.01

ΜΑ. Β.3.8.02

Β.3.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Β.3.1. Ραδιοβιολογική βάση της ακτινοθεραπείαςΜΑ. Β.3.1.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει σε εξειδικευμένο και μη κοινό τον στόχο της ακτινοθεραπείας, την έννοια του θεραπευτικού δείκτη και τις δράσεις των ιοντιζουσών ακτινοβολιών στα βιολογικά υλικά.
 ΜΑ. Β.3.1.02θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εφαρμόσει τα ισοδραστικά πρότυπα NSD, TDF, CRE.
 ΜΑ. Β.3.1.03θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εφαρμόσει το γραμμικό-τετραγωνικό πρότυπο για τον υπολογισμό της ραδιοβιολογικά ενεργού δόσης
 ΜΑ. Β.3.1.04θα μπορεί να εφαρμόσει τη γνώση και τη κατανόησή του στην επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με την τροποποίηση των σχημάτων κερματισμού της δόσης.
 ΜΑ. Β.3.1.05θα μπορεί να συγκρίνει αλλά και να συνδυάσει διαφορετικά σχήματα κερματισμού της δόσης σε κλινικές εφαρμογές ακτινοθεραπείας
 ΜΑ. Β.3.1.06θα μπορεί να αξιολογήσει, να εκτιμήσει και να αθροίσει το ραδιοβιολογικό αποτέλεσμα ακτινοθεραπευτικών σχημάτων διαφορετικού κερματισμού της δόσης.
 ΜΑ. Β.3.1.07θα είναι σε θέση να αξιολογήσει, να συγκρίνει, να συνδυάσει και να προτείνει μεθόδους βελτίωσης του θεραπευτικού δείκτη.
 ΜΑ. Β.3.1.08θα είναι σε θέση να κοινοποιεί με σαφήνεια και καθαρότητα τα συμπεράσματά του, τη γνώση και το σκεπτικό στο οποίο αυτά βασίζονται και τις λογικές παραδοχές στα οποία στηρίζονται, τόσο σε εξειδικευμένο όσο και σε μη εξειδικευμένο κοινό
Β.3.2. Φυσικές αρχές εξωτερικής ακτινοθεραπείας με φωτόνιαΜΑ. Β.3.2.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια και καθαρότητα τις μονάδες, τα μεγέθη και τις παραμέτρους που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή των πεδίων φωτονίων.
 ΜΑ. Β.3.2.02θα έχει κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων παραγωγής της ακτινοβολίας σε εφαρμογές εξωτερικής ακτινοθεραπείας με φωτόνια. Να μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τον τρόπο λειτουργίας τόσο σε εξειδικευμένο όσο και με εξειδικευμένο κοινό.
 ΜΑ. Β.3.2.03θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις κατανομές δόσης βάθους για τις διάφορες τεχνικές που εφαρμόζονται στην ακτινοθεραπεία.
 

ΜΑ. Β.3.2.04

ΜΑ. Β.3.2.05

θα μπορεί να προτείνει την καταλληλότερη ποιότητα ακτινοβολίας σε σχέση με την θέση του όγκου στόχου που πρόκειται να ακτινοβοληθεί.

Θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις κατανομές δόσης βάθους για τις διάφορες τεχνικές που εφαρμόζονται στην ακτινοθεραπεία.

Β.3.3. Πρωτόκολλα δοσιμετρίας στην ακτινοθεραπείαΜΑ. Β.3.3.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τα τρέχοντα πρωτόκολλα δοσιμετρίας στην ακτινοθεραπεία.
 ΜΑ. Β.3.3.02θα είναι σε θέση να εφαρμόσει και να υπολογίσει/εκτιμήσει τη δόση σε οποιοδήποτε σημείο εντός κατάλληλου ομοιώματος και με τη χρήση κατάλληλου ανιχνευτή.
 ΜΑ. Β.3.3.03θα είναι σε θέση να εφαρμόσει πρωτόκολλα για τη βαθμονόμηση ενός δοσιμέτρου για τη μέτρηση της δόσης σε εφαρμογές ακτινοθεραπείας
 ΜΑ. Β.3.3.04θα είναι σε θέση να αναγνωρίσει το καταλληλότερο πρωτόκολλο δοσιμετρίας στην ακτινοθεραπεία ανάλογα με τις διαστάσεις και την ποιότητα της δέσμης ακτινοβολίας.
 ΜΑ. Β.3.3.05θα είναι σε θέση να προτείνει κατάλληλα δοσίμετρα για τον πλήρη δοσιμετρικό έλεγχο ενός σύγχρονου ακτινοθεραπευτικού συστήματος
Β.3.4. Σχεδιασμός θεραπείαςΜΑ. Β.3.4.01θα γνωρίζει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τη διαδικασία σχεδιασμού μιας θεραπείας αλλά και τις παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
 ΜΑ. Β.3.4.02θα είναι σε θέση να συγκρίνει και να αναλύει πλάνα ακτινοθεραπείας
 ΜΑ. Β.3.4.03θα είναι σε θέση να περιγράψει τη διαδικασία καθορισμού της δόσης στον όγκο-στόχο.
 ΜΑ. Β.3.4.04θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια την έννοια των ιστογραμμάτων όγκου δόσης που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση των ακτινοθεραπευτικών πλάνων
 ΜΑ. Β.3.4.05θα μπορεί να συγκρίνει διαφορετικά πλάνα ακτινοθεραπείας, να περιγράψει τη διαδικασία καθορισμού της δόσης στον όγκο-στόχο.
 ΜΑ. Β.3.4.06θα γνωρίζει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τη χρήση των εξομοιωτών CT και MRI στην ακτινοθεραπεία.
Β.3.5. Ακτινοθεραπεία με ηλεκτρόνια – Κλινική και πρακτική δοσιμετρίαΜΑ. Β.3.5.01θα γνωρίζει και θα περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις βασικές αρχές πίσω από τη χρήση των ηλεκτρονίων στην ακτινοθεραπεία.
 ΜΑ. Β.3.5.02θα έχει κατανοήσει, θα μπορεί να διακρίνει και να εξηγήσει με σαφήνεια την κατανομή δόσης βάθους των ηλεκτρονίων στο νερό.
 ΜΑ. Β.3.5.03θα γνωρίζει και θα μπορεί υπολογίσει την βέλτιστη ενέργεια της δέσμης ηλεκτρονίων ανάλογα με το βάθος του όγκου που υπόκεινται σε ακτινοθεραπεία.
 ΜΑ. Β.3.5.04θα διακρίνει το όφελος από τη χρήση ηλεκτρονίων για την χορήγηση της θεραπευτικής δόσης ακτινοβολίας και να προτείνει σε ποιες κλινικές περιπτώσεις πρέπει να χρησιμοποιούνται ηλεκτρόνια έναντι των φωτονίων.
Β.3.6. ΒραχυθεραπείαΜΑ. Β.3.6.01θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη κοινό την τεχνική της βραχυθεραπείας, την τεχνολογική της βάση και τις εφαρμογές της.
 ΜΑ. Β.3.6.02θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τη διαδικασία βαθμονόμησης και δοσιμετρικού χαρακτηρισμού των ραδιενεργών πηγών που χρησιμοποιούνται στη βραχυθεραπεία.
 ΜΑ. Β.3.6.03θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τη διαδικασία σχεδιασμού μιας βραχυθεραπείας.
 ΜΑ. Β.3.6.04θα είναι σε θέση να αξιολογήσει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις διαφορές μεταξύ της εξωτερικής ακτινοθεραπείας και της βραχυθεραπείας.
Β.3.7. Νέες ΤεχνικέςΜΑ. Β.3.7.01θα διαθέτει προχωρημένες γνώσεις στις σύγχρονες ακτινοθεραπευτικές τεχνικές IMRT, VMAT και IGRT. Επιπλέον θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη κοινό τις ακτινοθεραπευτικές τεχνικές IMRT, VMAT και IGRT.
 ΜΑ. Β.3.7.02θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη κοινό την τεχνική της Στερεοτακτικής Ακτινοχειρουργικής – Ακτινοθεραπείας.
 ΜΑ. Β.3.7.03θα μπορεί να προτείνει και να υποστηρίξει σε εξειδικευμένο και μη κοινό τα οφέλη από την εφαρμογή της κάθε ακτινοθεραπευτικής τεχνικής.
Β.3.8. Ιατρικό μέροςΜΑ. Β.3.8.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει τις γενικές αρχές της παθολογοανατομίας του καρκίνου.
 ΜΑ. Β.3.8.02θα μπορεί να εξηγήσει, να συγκρίνει και να εφαρμόσει τεχνικές ακτινοθεραπείας ανάλογα με τα παθολογοανατομικά χαρακτηριστικά του κάθε καρκινικού όγκου.

Β.4. ΦΥΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΗ – ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Β.4.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο.)
B.4.1. ΥπέρηχοιΒασικές Αρχές, Αλληλεπίδραση με τους ιστούς, Παραγωγή και ανίχνευση, Μέθοδοι απεικόνισης, Υπερηχογραφία Doppler, Ποιότητα εικόνας και τεχνικά σφάλματα (artefacts), Βιολογικά Αποτελέσματα, Ποιοτικός Έλεγχος, Κλινικές εφαρμογές.

ΜΑ. Β.4.1.01

ΜΑ. Β.4.1.02

ΜΑ. Β.4.1.03

B.4.2. Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού

Βασικές αρχές μαγνητικού συντονισμού. Επίδραση μαγνητικών πεδίων στους πυρήνες, απεικόνιση πυκνότητας πυρήνων υδρογόνου και χρόνου αποδιεγέρσεως του spin-πλέγματος, φασματοσκοπία NMR.

Βασικές αρχές απεικόνισης (κεκλιμένα πεδία, spin-echo, gradient echo, 2D και 3D τεχνικές).

Απεικόνιση και παράμετροι από τις οποίες εξαρτάται ο λόγος σήματος προς θόρυβο, ποιοτική ανάλυση εικόνας.

Τεχνικά σφάλματα (artifacts).

Μαγνητική αγγειογραφία (βασικές αρχές, τεχνικές 2D vs 3D, TONE, magnetization transfer, phase contrast, MIP και black blood angiography).

In-vivo μαγνητική φασματοσκοπία (πρωτόνια, φώσφορος-31, κ.λπ.).

Φασματοσκοπική απεικόνιση (spectroscopic imaging), fast spin και gradient echo, λειτουργικό MRI (functional MRI).

Υπερταχείες τεχνικές απεικόνισης (real time MRI)-echo planar imaging και μαγνητική στεφανιογραφία.

Ασφάλεια, προστασία από MRI.

ΜΑ. Β.4.2.01

ΜΑ. Β.4.2.02

ΜΑ. Β.4.2.03

ΜΑ. Β.4.2.04

B.4.3. LasersΦυσικές αρχές παραγωγής ακτινοβολίας laser, τεχνολογία laser βιοϊατρικών εφαρμογών, συγκεκριμένες διατάξεις laser ιατρικής, μηχανισμοί αλληλεπίδρασης ακτινοβολίας laser και ιστών, ιατρικές εφαρμογές, δοσιμετρία και ασφάλεια. Αρχές φωτοδυναμικής.

ΜΑ. Β.4.3.01

ΜΑ. Β.4.3.02

ΜΑ. Β.4.3.03

Β.4.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Β.4.1. ΥπέρηχοιΜΑ. Β.4.1.01θα είναι σε θέση να περιγράψει και να εξηγήσει με σαφήνεια τις βασικές αρχές που διέπουν την παραγωγή και ανίχνευση των υπερήχων.
 ΜΑ. Β.4.1.02θα έχει πλήρη γνώση και θα είναι σε θέση να εξηγήσει με σαφήνεια σε εξειδικευμένο και μη κοινό τα βιολογικά αποτελέσματα των υπερήχων.
 ΜΑ. Β.4.1.03θα μπορεί να περιγράψει και να εφαρμόσει τις βασικές μεθόδους ιατρικής απεικόνισης με τη χρήση υπερήχων.
Β.4.2. Απεικόνιση Μαγνητικού ΣυντονισμούΜΑ. Β.4.2.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια τις βασικές αρχές που διέπουν το φαινόμενο του μαγνητικού συντονισμού.
 ΜΑ. Β.4.2.02θα έχει πλήρη γνώση και θα μπορεί να εξηγήσει αναλυτικά τις βασικές αρχές της απεικόνισης με χρήση του φαινομένου του μαγνητικού συντονισμού.
 ΜΑ. Β.4.2.03Θα γνωρίζει και θα μπορεί να εφαρμόσει όλες τις τρέχουσες τεχνικές απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού.
 ΜΑ. Β.4.2.04θα γνωρίζει, θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια και να εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα ακτινοπροστασίας κατά τη χρήση των συστημάτων MRI.
 ΜΑ. Β.4.2.05θα είναι σε θέση να αξιολογήσει την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των μέτρων ακτινοπροστασίας και θα δύναται να προτείνει διαδικασίες βελτίωσής τους.
Β.5.3. LasersΜΑ. Β.4.3.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τις φυσικές αρχές παραγωγής της ακτινοβολίας laser.
 ΜΑ. Β.4.3.02θα γνωρίζει και θα μπορεί να εφαρμόσει όλες τις τρέχουσες τεχνικές των συστημάτων laser στην ιατρική.
 ΜΑ. Β.4.3.03θα γνωρίζει, θα έχει κατανοήσει και θα είναι σε θέση να εφαρμόσει κατάλληλα μέτρα ακτινοπροστασίας για την ασφαλή χρήση συστημάτων laser στην ιατρική.
 ΜΑ. Β.4.3.04θα είναι σε θέση να αξιολογήσει την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των μέτρων ακτινοπροστασίας και θα δύναται να προτείνει διαδικασίες βελτίωσής τους.

Β.5. ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Β.5.1: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

ΥποενότηταΠεριεχόμενοΜαθησιακό Αποτέλεσμα (Νο)
Β.5.1. Σύστημα ΑκτινοπροστασίαςΑρχές ακτινοπροστασίας, Νομοθεσία (IAEA, EC, Εθνική).

ΜΑ.Β.5.1.01

ΜΑ. Β.5.1.02

Β.5.2. Γενική θεώρησηΘωρακίσεις, υπολογισμοί εκθέσεων και δόσεων από πηγές ακτινοβολίας φωτονίων, νετρονίων, φορτισμένων σωματιδίων, κ.λπ.ΜΑ. Β.5.2.01
Β.5.3. Ακτινοπροστασία στις ιατρικές εφαρμογές

Διαγνωστική και επεμβατική ακτινολογία

Σχεδιασμός εργαστηρίου (απαιτήσεις και παράδειγμα υπολογισμού θωρακίσεων χώρων). Ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Βελτιστοποίηση ακτινοπροστασίας ασθενούς. Διασφάλιση ποιότητας.

Πυρηνική Ιατρική (διαγνωστική και θεραπευτική)

Σχεδιασμός εργαστηρίου (απαιτήσεις και παράδειγμα υπολογισμού θωρακίσεων χώρων και πηγών). Ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Βελτιστοποίηση ακτινοπροστασίας ασθενούς. Διαχείριση ραδιενεργών καταλοίπων. Διασφάλιση ποιότητας.

Ακτινοθεραπεία (τηλεθεραπεία, βραχυθεραπεία)

Σχεδιασμός εργαστηρίου (απαιτήσεις και παράδειγμα υπολογισμού θωρακίσεων χώρων και πηγών). Ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Διασφάλιση ποιότητας. Ασφάλεια και διαχείριση κλειστών ραδιενεργών πηγών.

ΜΑ. Β.5.3.01

ΜΑ. Β.5.3.02

ΜΑ. Β.5.3.03

ΜΑ. Β.5.3.04

ΜΑ. Β.5.3.05

Β.5.4. Ακτινοπροστασία στις βιομηχανικές και ερευνητικές εφαρμογέςΣχεδιασμός εργαστηρίου (απαιτήσεις και παράδειγμα υπολογισμού θωρακίσεων χώρων και πηγών). Ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Διασφάλιση ποιότητας. Ασφάλεια και διαχείριση ραδιενεργών πηγών.

ΜΑ. Β.5.4.01

ΜΑ. Β.5.4.02

ΜΑ. Β.5.4.03

Β.5.5. Δοσιμέτρηση ΠροσωπικούΜεγέθη/ορισμοί, Εξωτερική δοσιμέτρηση, Εσωτερική δοσιμέτρηση, Ειδικές κατηγορίες εργαζομένων, Οργάνωση εργαστηρίου, Πρωτόκολλα (EC, ANSI, ISO).

ΜΑ. Β.5.5.01

ΜΑ. Β.5.5.02

Β.5.6. Πυρηνικοί αντιδραστήρες

Γενικά

Αρχή λειτουργίας - Στοιχεία θεωρίας και ελέγχου αντιδραστήρων: Σχάση, απελευθέρωση ενέργειας, αλυσωτή αντίδραση - τα μέρη του αντιδραστήρα και ο ρόλος του - Κύκλος νετρονίου, κρίσιμη μάζα – δραστικότητα και έλεγχος του αντιδραστήρα - τύποι αντιδραστήρων - ο κύκλος του πυρηνικού καυσίμου.

Ο αντιδραστήρας ως πηγή ακτινοβολιών

Άμεση και δευτερογενής ακτινοβολία-Προϊόντα σχάσης και ενεργοποίησης-Ραδιενεργά κατάλοιπα-Ραδιολογική σημασία των ανωτέρω κατά την ομαλή λειτουργία και σε περίπτωση ατυχήματος.

Η ασφάλεια του αντιδραστήρα

Μελέτη ατυχημάτων, ανάλυση κινδύνων-Ασφάλεια κατά το σχεδιασμό. Εκλογή τοποθεσίας. Πολλαπλά φράγματα, άμυνα σε βάθος. Τεχνολογικά μέτρα προστασίας, έλεγχος-Ραδιολογική ασφάλεια-Οργάνωση για την αντιμετώπιση ατυχημάτων. Σχέδια έκτακτης ανάγκης. Εξοπλισμός-Ο ρόλος των αρχών. Άδειες. Έλεγχοι.

Επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον πληθυσμό

Ομαλή λειτουργία. Εκλύσεις στο περιβάλλον. Ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού-Περίπτωση ατυχήματος. Αντιμετώπιση, επιπτώσεις. Διασπορά στην ατμόσφαιρα και δόσεις στον πληθυσμό.

ΜΑ. Β.5.6.01

ΜΑ. Β.5.6.02

ΜΑ. Β.5.6.03

ΜΑ. Β.5.6.04

Β.5.7. Ραδιενέργεια περιβάλλοντοςΦυσική ραδιενέργεια περιβάλλοντος: πηγές, οδοί έκθεσης, δόσεις. Τεχνητή ραδιενέργεια περιβάλλοντος: πηγές, οδοί έκθεσης, δόσεις. Εθνικό πρόγραμμα ελέγχου ραδιενέργειας περιβάλλοντος.ΜΑ. Β.5.7.01
Β.5.8. Αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκηςΣχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης με ραδιολογικό παράγοντα (γενικό, ΧΒΡΠ, εσωτερικό). Ραδιολογικά/πυρηνικά ατυχήματα. Συστήματα έγκαιρης ειδοποίησης.ΜΑ. Β.5.8.01

Β.5.2: ΜΑΘΗΣΙΑΚα αποτελεσματα

ΥποενότηταΜαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ)
 Νο.

Περιγραφή

Με την ολοκλήρωση της υποενότητας ο φοιτητής:

Β.5.1. Σύστημα ΑκτινοπροστασίαςΜΑ. Β.5.1.01θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά και με σαφήνεια τις βασικές αρχές ακτινοπροστασίας και να τις εφαρμόζει στην καθημερινή πρακτική.
 ΜΑ. Β.5.1.02θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εφαρμόζει τις βασικές απαιτήσεις της νομοθεσίας για τη ορθή λειτουργία εργαστηρίων όπου χρησιμοποιούνται ιοντίζουσες ακτινοβολίες
Β.5.2.Γενική θεώρησηΜΑ. Β.5.2.01θα έχει κατανοήσει και θα είναι σε θέση να εφαρμόζει τους απαιτούμενους φορμαλισμούς για τον υπολογισμό εκθέσεων, δόσεων και απαιτούμενων θωρακίσεων.
Β.5.3. Ακτινοπροστασία στις ιατρικές εφαρμογέςΜΑ. Β.5.3.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εφαρμόζει τις απαιτήσεις που αφορούν στον σχεδιασμό εργαστηρίων ιατρικών εφαρμογών πηγών ακτινοβολίας και την κατάλληλη θωράκιση των χώρων τους.
 ΜΑ. Β.5.3.02θα μπορεί να εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα για την ακτινοπροστασία εργαζομένων, πληθυσμού και ασθενών. Θα μπορεί να αξιολογεί τα μέτρα ακτινοπροστασίας και να προτείνει τρόπους για τη βελτιστοποίησή τους.
 ΜΑ. Β.5.3.03θα γνωρίζει και θα μπορεί να εφαρμόζει κατάλληλα συστήματα διασφάλισης ποιότητας σε οργανισμούς όπου πραγματοποιούνται ιατρικές εκθέσεις. Θα είναι σε θέση να αξιολογεί τα υφιστάμενα προγράμματα διασφάλισης ποιότητας και να προτείνει τρόπους βελτίωσής τους.
 ΜΑ. Β.5.3.04θα μπορεί να διαχειρίζεται τα ραδιενεργά κατάλοιπα που προκύπτουν από τις πρακτικές Πυρηνικής Ιατρικής. Θα μπορεί να διεξάγει μετρήσεις της ενεργότητας των ραδιενεργών καταλοίπων, να διενεργεί υπολογισμούς της ακτινικής επιβάρυνσης που προκύπτουν από αυτά τόσο σε επαγγελματικά εκτιθέμενους όσο και στον κοινό πληθυσμό κατά την αποδέσμευσης τους.
 ΜΑ. Β.5.3.05θα γνωρίζει και θα είναι σε θέση να διαχειρίζεται με ασφάλεια τις ραδιενεργές πηγές που χρησιμοποιούνται στις ιατρικές εκθέσεις.
Β.5.4. Ακτινοπροστασία στις βιομηχανικές και ερευνητικές εφαρμογέςΜΑ. Β.5.4.01θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εφαρμόζει τις απαιτήσεις που αφορούν στον σχεδιασμό εργαστηρίων βιομηχανικών και ερευνητικών εφαρμογών πηγών ακτινοβολίας και την κατάλληλη θωράκιση των χώρων τους.
 ΜΑ. Β.5.4.02θα μπορεί να αξιολογεί και να εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα για την ακτινοπροστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Θα μπορεί να διεξάγει μετρήσεις και υπολογισμούς της ακτινικής επιβάρυνσης των εργαζομένων και του πληθυσμού από βιομηχανικές και ερευνητικές εφαρμογές ιοντιζουσών ακτινοβολιών
 ΜΑ. Β.5.4.03θα μπορεί να εφαρμόζει και να αξιολογεί κατάλληλα συστήματα διασφάλισης ποιότητας σε οργανισμούς όπου πραγματοποιούνται εκθέσεις για βιομηχανικούς ή ερευνητικούς σκοπούς.
Β.5.5. Δοσιμέτρηση ΠροσωπικούΜΑ. Β.5.5.01θα γνωρίζει, θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τα μεγέθη που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της δοσιμέτρησης του προσωπικού.
 ΜΑ. Β.5.5.02θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τις διαδικασίες εξωτερικής και εσωτερικής δοσιμέτρησης.
Β.5.6. Πυρηνικοί αντιδραστήρεςΜΑ. Β.5.6.01θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά και με σαφήνεια την αρχή λειτουργίας των πυρηνικών αντιδραστήρων
 ΜΑ. Β.5.6.02θα έχει κατανοήσει και θα μπορεί να εξηγήσει έννοιες που σχετίζονται με τη λειτουργία και τη χρήση των πυρηνικών αντιδραστήρων ως πηγές ακτινοβολιών.
 ΜΑ. Β.5.6.03θα γνωρίζει και θα μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια θέματα που αφορούν στις επιπτώσεις της λειτουργίας των πυρηνικών αντιδραστήρων στο περιβάλλον και τον πληθυσμό.
 ΜΑ. Β.5.6.04θα μπορεί να εξηγήσει και να αναλύσει θέματα που σχετίζονται με την ασφαλή λειτουργία των πυρηνικών αντιδραστήρων. Θα μπορεί να περιγράψει με σαφήνεια στο ευρύ κοινό τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Β.5.7. Ραδιενέργεια περιβάλλοντοςΜΑ. Β.5.7.01θα γνωρίζει και θα μπορεί να περιγράψει αναλυτικά τις πηγές, τις οδούς έκθεσης και τις δόσεις που αφορούν στη φυσική και την τεχνητή ραδιενέργεια περιβάλλοντος.
Β.5.8. Αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκηςΜΑ. Β.5.8.01θα μπορεί να περιγράψει και να εξηγήσει σε μη εξειδικευμένο κοινό τα βασικά μέρη και τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης με ραδιολογικό παράγοντα. Θα γνωρίζει τα πυρηνικά ατυχήματα που έχουν συμβεί στο παρελθόν σε παγκόσμιο επίπεδο και θα μπορεί να περιγράψει τα αίτια που οδήγησαν σε κάθε ένα από αυτά.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β’ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

Β. Ι.        Ακτινοπροστασία

  1. Βαθμονόμηση ανιχνευτών – μετρητών με εφαρμογή στην ακτινοθεραπεία

  2. Υπολογισμός δόσεων οργάνων και ενεργούς δόσης στην ακτινολογία

  3. Μελέτες ακτινοπροστασίας (ακτινοδιαγνωστική, πυρηνική ιατρική, ακτινοθεραπεία) - Ασκήσεις επί χάρτου.

Β. ΙI. Ακτινοθεραπεία

  1. Γραμμικός Επιταχυντής

  2. Σχεδιασμός Θεραπείας

Β. IΙΙ. Πυρηνική Ιατρική

  1. Ποιοτικός έλεγχος γ – camera

  2. Hot-cells

  3. RIA

Β. ΙV. Ακτινοδιαγνωστική

  1. Ποιοτικός έλεγχος λυχνίας ακτίνων-Χ και συστημάτων αποτύπωσης εικόνας.

  2. Ψηφιακοί ανιχνευτές

Β. V. Φυσική μη ιοντίζουσων ακτινοβολιών

Εργαστηριακή εξάσκηση με παλμικά lasers υπεριώδους και υπέρυθρου φωτός και βιοϊατρικές εφαρμογές τους.

Β. VI. Ραδιενέργεια Περιβάλλοντος

  1. Ραδόνιο

  2. φασματοσκοπία – α

  3. Αντιμετώπιση περιστατικών έκτακτης ανάγκης

Β. VII. Επιδράσεις – Ακτινοπροστασία μη ιοντιζουσών ακτινοβολιών

  1. Μετρήσεις των μη ιονιζουσών ακτινοβολιών

  2. Κινητή τηλεφωνία

  3. Βάσεις

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ

  1. Πυρηνική Ενέργεια: Νέες εφαρμογές

  2. Ακτινοβολία και κύηση

  3. Μετρολογία ιοντιζουσών ακτινοβολιών

  4. Εγκαταστάσεις διαχείρισης και φύλαξης ραδιενεργών καταλοίπων

  5. Μεταφορά ραδιενεργών υλικών

  6. Το ατύχημα του Chernobyl και οι συνέπειες του

  7. Οργάνωση και μεθοδολογία έρευνας